środa, 6 grudnia 2017

"Niebieskie Źródła" nad Pilicą

Nazwa wydała mi się trochę myląca, bo kolor tych źródeł jest raczej zielony, chociaż podobno w blasku słońca staje się  niebieski. Mimo wszystko  to niesamowite zjawisko, aż nie chce się wierzyć, że jest naturalne.





środa, 29 listopada 2017

Inowłódz kościółek strategiczny

Zabytkowy XII  wieczny kościółek został wmieszany w ostatnie wojny z dużą szkodą dla siebie, bo doznał z tego powodu wielu szkód. Teraz jest odbudowany i znowu pełni swoje funkcje. Powodem tego zamieszania w działania wojenne jest jego strategiczne położenie na wysokim wzgórzu nad Pilicą. Sam kościółek jest dogodnym punktem obserwacyjnym, dalekosiężność nowoczesnej broni pozwalała z tego stanowiska kontrolować próby forsowania rzeki. Budowniczowie kościółka 800 lat temu nie mogli przewidzieć takiej sytuacji.






W czasach gdy broń miała krótszy zasięg, głównie były to łuki i kusze, a później także prymitywne armaty pochodzi średniowieczny zamek nad samym brzegiem rzeki, a właściwie pozostałości po tym zamku.





niedziela, 26 listopada 2017

Jezioro Sulejowskie

Właściwie jest to zalew na Pilicy, który powstał mniej więcej w tym samym czasie co Zalew Koronowski na Brdzie, chociaż obydwa powstały z różnych powodów. Zaporę na Brdzie zbudowano po to,  żeby rzeka przestała podtapiać Bydgoszcz, a zaporę na Pilicy po to żeby stworzyć rezerwuar wody pitnej dla mieszkańców Łodzi i Tomaszowa Mazowieckiego.. Obydwa zbiorniki znacznie zwiększyły atrakcyjność i walory rekreacyjno – wypoczynkowe regionów.






Dzięki spiętrzeniu Pilicy elektrownia wodna Smardzewice może produkować prąd o mocy 3,5 MW, chociaż nie wydaje się to dużą mocą w porównaniu z Samociążkiem – 26 MW, który wykorzystuje spiętrzenie Brdy. O mocy elektrowni decyduje jednak wysokość spiętrzenia i wielkość przepływu,.



Groty Nagórzyckie

W okolicach Tomaszowa Mazowieckiego w pobliżu miejscowości Smardzewice znajdują się największe w Polsce złoża piasku kwarcowego używanego głównie w przemyśle szklarskim. Funkcjonuje tam kopalnia odkrywkowa „Biała Góra”,  wybierając biały piasek i tworząc jeziorka z wodą o turkusowym kolorze.


Jeszcze kilka lat temu wyglądało tam tak jak na poniższym zdjęciu satelitarnym, teraz obszar wydobycia znacznie się powiększył.



Piasek szklarski wydobywano w okolicach Tomaszowa już od XVIII wieku. W 2012 roku udostępniono do zwiedzania tak zwane Groty Nagórzyckie obecnie znajdujące się w granicach miasta. Wydobywano z nich piasek w końcówce XVIII wieku i przez cały wiek XIX.









sobota, 25 listopada 2017

Opactwo nad Pilicą

Najstarszym i najcenniejszym zabytkiem Sulejowa jest romański, pocysterski kościół z początku XIII wieku. Zbudowali go cystersi sprowadzeni nad Pilicę pod koniec XII wieku, aż z Francji chociaż na terenie naszego kraju funkcjonowało już wtedy kilka cysterskich opactw. Prawdopodobnie wśród tych francuskich mnichów byli znajomi lub sympatycy zgładzonego w Anglii arcybiskupa Tomasza Becketa, który dwukrotnie przebywał we Francji na wygnaniu, bo właśnie tego Tomasza powołali na patrona swojego kościoła. Jest to u cystersów bardzo nietypowe, bo znani są raczej z kultu maryjnego, no i chyba jest to jedyny w Polsce kościół pod wezwaniem Świętego Tomasza Kantauryjskiego. Opactwo w Sulejowie nad Pilicą było opactwem macierzystym dla cystersów w Koronowie nad Brdą.







Poza kościołem i kapitularzem zachowało się niewiele oryginalnych zabudowań starego opactwa. To co można dziś oglądać pochodzi z okresu znacznie późniejszego.









środa, 22 listopada 2017

Produkowanie smogu

Widok funkcjonującej elektrowni Bełchatów nie może się kojarzyć z niczym innym. Nie wiadomo jaki jest stosunek ilości wyprodukowanego prądu do ilości dymu i pyłu ale patrząc na ten  widok nie trzeba się wewnętrznie przekonywać jak konieczne jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Mieszkańcy okolicznych miejscowości na pewno z dużym zainteresowaniem śledzą prognozy pogody, zwłaszcza w zakresie kierunku wiatru, bo dokąd wiatr zawieje ….



Jeżeli nie spojrzysz z tarasu widokowego Żłobnicy lub innym podobnym miejscu w wielką, apokaliptyczną dziurę w ziemi, przypominającą świeży krater po meteorycie tunguskim, nie będziesz w stanie uzmysłowić sobie ogromu dewastacji. Żadne zdjęcia nie odzwierciedlają w pełni grozy tego miejsca, a szkody górnicze obejmują zapewne setki albo tysiące hektarów.





Dopiero w ostatnich dekadach zaczęła się rekultywacja hałd powydobywczych. Najwyższe  sztuczne wzniesienie w Polsce Góra Kamieńsk dorobiła się stoku narciarskiego. Najstarsze drzewa rosnące na tej górze nie mają więcej niż kilkanaście lat.




wtorek, 14 listopada 2017

Szczecin w słońcu

Wrześniowe słońce wydobyło piękno miasta, które i bez tego nie jest brzydkie, a ciągle zmienia się na lepsze. Z każdą wizytą można odkryć w nim coś nowego albo kolejny raz obejrzeć stare zakątki z niezmiennym podziwem.




Tym razem zwróciła moją uwagę urokliwa uliczka Kuśnierska, która stromo opada w kierunku Odry i odradzającej się szczecińskiej starówki ze średniowiecznym ratuszem.








Warto też rzucić okiem na nowy neogotycki ratusz z drugiej połowy XIX wieku zwany  Czerwonym.


Stałe charakterystyczne szczecińskie obiekty to na pewno 100-letnie budynki na Wałach Chrobrego – Szkoła Morska, dawna siedziba Rejencji Szczecińskiej i Muzeum Narodowe.




Takimi stałymi charakterystycznymi obiektami miasta stają się też powstałe w bieżącej dekadzie Muzeum Przełomów pod Placem Solidarności i budynek filharmonii.



Ze starszych budowli to oczywiście Zamek Książąt Pomorskich, który wprawdzie w obecnej formie zbudowany był w drugiej połowie XVI wieku i był okazałą i renesansową, rezydencją saskiego księcia, ale w średniowieczu mieli w tym miejscu swoją siedzibę  Gryfici – książęta słowiańscy.



XIV wieczna siedziba Gryfitów nie zachowała się, z tamtego okresu pochodzi jednak ogromny kościół, który dzisiaj jest Bazyliką Archikatedralną. Z jego wieży widać cały Szczecin jak na dłoni i można na nią wjechać windą.